OUR RAMESWARAM-KASI-RAMESWARAM YATRA - PART 1

రామేశ్వరం-కాశీ- రామేశ్వరం యాత్ర-1

 

కాశీయాత్ర చేయాలన్న దృఢ సంకల్పముతో మా గురువుల యొక్క, మా తల్లిగారి యొక్క ఆశీర్వచనములు తీసుకొని, మాదంపతులు మాచెల్లెలు,బావగార్లతో కలసి, కాశీయాత్రలో ప్రథమభాగంగా రామేశ్వరక్షేత్రమునకు తేదీ 12.10.14 న బెంగుళూరులో రాత్రి గం.9 లకు బయలుదేరేము. మదురై నగరము మీదుగా ప్రయాణము చేయదలచి, ముందుగా మదురై నగరము తేదీ 13.10.14 ఉదయం 6 గంటలకి చేరుకొన్నాము. అక్కడ రైల్వే విశ్రాంతిగదులలో స్నానాదులు ముగించుకొని, తరువాత అల్పాహారము చేసి, అచ్చట ఉన్న మీనాక్షి సుందరేశ్వరుల దేవాలయమును దర్శించుటకు బయలుదేరేము. 

 

మీనాక్షి అమ్మవారిని దర్శించుటకు తూర్పు గోపుర ద్వారమునుండి ప్రవేశింపవలెను. ఈ విధంగా ప్రవేశించినపుడు ముందుగా అష్టశక్తి మండపము చూడవచ్చు. రెండుప్రక్కలా ఉండే దుకాణములను దాటుకొనివెళ్తే, ఎడమచేతి వైపు స్వర్ణకమలముతో ఉన్న పుష్కరిణి చూడవచ్చు. ఇంకాముందుకి వెళ్తే అమ్మవారి ఆలయముయొక్క బహిఃప్రాకారము చేరుకొంటాము. అచ్చట ఉన్న వల్లీ దేవసేన సమేతుడైన సుబ్రహ్మణ్యుని దర్శించుకొని, అమ్మవారి అంతరాలయములో ప్రవేశించేము. అమ్మవారి దివ్య దర్శనము చేసుకొని సుందరేశ్వరుని దర్శనముకొరకై బయటకు వస్తూ ఉండగా, బహిః ప్రాకారములో పెద్ద వినాయకుడు దర్శనమిస్తాడు, వినాయకుని దర్శించుకొన్నమీదట కొద్దిగా ముందుకి వెళ్తే పెద్ద నందిమంటపము చూస్తాము. ఈ మంటపములో కాలభైరవుడు, ఉగ్రభైరవుడు, వీరభద్రుడు, బద్రకాళి, చంద్రశేఖరుడు, అర్థనారీశ్వరుడు, కేశవుడు, ఆంజనేయుడు,  వినాయకుడు మొదలగు విగ్రహములు దర్శించుకొన్నాము. తరువాత అచట నెలకొనియున్న నందీశ్వరుని ప్రార్థించి సుందరేశ్వరుని అంతరాలయములో ప్రవేశించేము. తరువాత స్వామి అంతరాలయములో వెలసిన 72 నాయనార్లు, సప్తమాతృకలు, దక్షిణామూర్తి, లింగోద్భవ శివుడు,  సరస్వతీ దేవి, కల్యాణ సుందరేశ్వరుడు, సాదువుగా  దర్శనమిచ్చిన పరమేశ్వరుడు, దుర్గాదేవి, మహాలక్ష్మీదేవి, వల్లిదేవసమేత సుబ్ర హ్మణ్యేశ్వర్యుడు, చండీశ్వరుడు, క్షేత్రవృక్షమైన కదంబవృక్షము, మరియు శిఖర దర్శనమునకై ఏర్పాటుచేసిన పాయింట్స్ మొదలైనవి దర్శించుకొని పిదప సుందరే శ్వరుని దర్శించుకొన్నాము. దైవ దర్శనములు మొగించుకొన్న తరువాత రైల్వేస్టేషన్ కు దగ్గరలో ఉన్న “శబరీష్” అనే శాఖాహార హోటల్ కు వెళ్ళి భోజనము చేసి విశ్రాంతితీసుకొని గం.3 లకు బయలుదేరి మధురైకి 30 కి.మీ దూరములో కొండపైన ఉన్న “పళముదిర్ చోళై” అనే సుబ్రహ్మణ్యక్షేత్రమునూ కొండ దిగువన ఉన్న వైష్ణవ దివ్యదేశాలలో ఏభైనాల్గవదైన “అళగర్ కోవెల” అనే విష్ణు ఆలయమును దర్శించుకొన్నాము. 

తిరుగు దారిలో మదురైకి 5 కి.మీ దూరములోనున్న “త్రిపురకుండ్రమ్” అనే మరియొక సుబ్రహ్మణ్యక్షేత్రమును దర్శించుకొని, దారిలో బోజనము ముగించుకొని మా బసకు చేరుకొన్నాము.

రెండవరోజు అనగా తేది 14.10.14 ఉదయం 8 గంటలకు ఒక టాక్సీ మాట్లాడుకొని మదురైకి 125 కి.మీ దూరములో ఉన్న “పళని” అనే సుబ్రహ్మణ్యక్షేత్రము దర్శించుకొన్నాము. ఆలయము కొండపైని ఉంది. మెట్లుపైనుండి వెళ్ళడానికి 1000 మెట్లు ఎక్కవలసిఉంటుండి. అయితే కొండపైకి వెళ్ళడానికి “కేబుల్ కారు” మరియు   “ వించ్ లేదా మినిట్రైను” సదుపాయము ఉన్నది.

ఇది సుబ్రహ్మణ్య క్షేత్రములలో చాలా మహిమగల క్షేత్రము. ఇచ్చటి మూలవిగ్రహము “భోగర్” అనే ఋషి చేత వనమూలికలతో తయారు చేయబడినది. అందుకే ఇచ్చట మూల విగ్రహానికి జరిగే పంచామృతాబిషేకము యొక్క ప్రసాదము చాలా పవిత్రమైనది, ఇది పుచ్చుకోవడం మరువరాదు. మేము మొదటగా ప్రధాన ద్వారానికి ఎడమవైపుగల వినాయకుని దర్శించుకొని లోనికి ప్రవేశించి సుబ్రహ్మణ్యస్వామిని దర్శించుకొని, అదే ఆలయ ప్రాంగణములో ఉన్న “భోగర్” ఋషి యొక్క ఆలయము దర్శించుకొన్నాము. దర్శనము తరువాత తిరుగు ప్రయాణములో భోజనము ముగించుకొని మాబసకు చేరుకొన్నాము.

మూడవ రోజు అనగా తేది15.10.14 న తెల్లవారుఝాము గం 4.40 లకు రామేశ్వరము వెళ్ళేరైలులో రామేశ్వరమునకు బయలుదేరేము. మార్గములో రెండు వైపులా గుంపులు గుంపులుగా నెమళ్ళు చూడవచ్చు. “మండపము” అనే స్టేషను భూభాగానికి చివర స్టేషను. తరువాత సముద్రముపై కట్టిన రైలు బ్రిడ్జి పైనుండి  రామేశ్వరము దీవి చేరుకొన్నాము. సముద్రముపైనున్న ఈ రైలుబ్రిడ్జి పొడవు సుమారు 13 కి.మీ ఉంటుంది. రైలులో ఇది దాటడానికి సుమారు ని 20 లు పట్టింది. రైలు ఈ బ్రిడ్జిపైనుండి వెళ్తూఉంటే ఆ అనుభూతిని అనుభవించాలే గాని మాటలలో చెప్పడానికి వీలుకాదు.

 

కోవెల ఎదురుగా ఉన్న వీదిలో కంచి శంకరమఠంలో గదులు తీసుకొని బస చేసేము. బసలో స్నానముచేసిన తరువాత మఠములో ఉన్న పురోహితుని సహాయముతో స్నానసంకల్పము చేసుకొని మాదంపతులిరువురు కలిసి సముద్ర స్నానము చేసి సముద్రములోనున్న ఇసుకను రెండు దోసెళ్ళు తీసుకొని పురోహితుని వద్దకు వచ్చేము. ఆయన మాచేత ఆ ఇసుకతో సేతుమాధవ, బిందుమాధవ, వేణిమాధవ అను మూడులింగములు చేయించి మాచేత పూజలు జరిపించెను. సేతు మాధవ, బిందుమాధవ లింగములు పురోహితుడు తీసుకొని, వేణి మాధవ లింగమును “ప్రయాగ” వద్ద గంగలో కలుపుటకై మాకు ఇచ్చెను. ఈ కార్యక్రమముకై మేము పురోహితునకు రూ.1000 లు సంభావన ఇచ్చేము. తరువాత ఆయన వేరొక పురోహితుని తోడుగా ఇచ్చి రామలింగేశ్వర ఆలయము లోపల ఉన్న 22 తీర్థములలో స్నానములు చేయించెను. ఈ తీర్థముల పేర్లు ఆయా తీర్థముల వద్ద వ్రాసి ఉన్నాయు, మరియు ఈక్రింద చూపిన బోర్డులో వ్రాసి అగ్నితీర్థము వద్ద ఉంచబడినది. వీటి పేర్లు

1.    మహాలక్షీ

2.   సావిత్రి

3.   గాయత్రి

4.   సరస్వతి

5.   సేతు మాధవ

6.   గన్ధ మాధన

7.   కవచ

8.   గవయ

9.   నల

10.                     నీల

11.                     శంఖు

12.                     చక్ర

13.                     బ్రహ్మహత్యా విమోచన

14.                     సూర్య

15.                     చంద్ర

16.                     గంగ

17.                     యమున

 

18.                     గయ

19.                     శివ

20.                     సత్యామృత

21.                     సర్వ

22.                     కోటి

ఈ స్నానముకై ఒక్కొక్కరికి రూ. 125 లు ప్రకారం పురోహితునకు సంభావన ఇచ్చేము. స్నానములు ముగించుకొని బసకు చేరుకొని దుస్తులు మార్చుకొని, దగ్గరలో ఉన్న హోటల్ లో అల్పాహారము తీసుకొని విశ్రమించేము.

సాయంకాలం గం 4 లకు కోవెల తెరచే వేళకి బయలుదేరి రామలింగేశ్వరస్వామి దర్శనార్థమై ఆలయమునకు చేరుకొన్నము. కోవెల ప్రధాన ద్వారము వద్ద ఉన్న భద్రతా సిబ్బంది చేసే తనిఖీ ముగించుకొని ఆలయము లోనికి ప్రవేశించేము.

 

అక్కడ కుడిప్రక్కగా హనుమంతులవారిని,  వారు కైలాసమునుండి తెచ్చి ప్రతిష్టించిన ఆత్మలింగమును దర్శించుకొన్నాము. తరువాత అక్కడ ఉన్న గణపతిని, నందీశ్వరుని, సుబ్రహ్మణ్యస్వామిని, నవగ్రహమంటపమును దర్శించుకొని వారి అనుమతితో అలయ బహిః ప్రాకారము, మధ్య ప్రాకారము దాటి అంతః ప్రాకారముకు చేరుకొన్నాము. అచ్చట ప్రత్యేక దర్శనము కొరకై మనిషికి రూ. 50 లు ఇచ్చి టికెట్టు కొనుక్కొన్నాము. అంతః ప్రాకారములో గల విగ్రహములు, ఉప ఆలయములను దర్శించుకొనుటకై, ఎత్తుగా ఉన్న ప్రధాన ఆలయ మంటపము

యొక్క ఎడమ వైపునుండి  బయలుదేరి కుడి వైపుగా  ప్రదక్షిణగా వెళ్ళి ఈ దిగువ దర్శనాలను చేసుకొన్నాము.

1.               రామలింగేశ్వరుడు, పర్వతవర్థిని అమ్మవార్ల ఉత్సవమూర్తులు

2.               దక్షిణామూర్తి

3.               నాగ రాజు

4.               శ్రీరామ పట్టాభిషేక విగ్రహములు

1.               లింగోద్భవ శివుడు

2.               బ్రహ్మదేవుడు

3.               శంఖ, చక్ర ధారిణిగా దుర్గాదేవి.

4.               చండీశ్వరుని ఆలయము

5.               కాశీవిశ్వనాథ ఆలయము – హనుమంతులవారు కైలాసమునుండి తెచ్చిన రెండవ శివలింగమును ఇక్కడ ప్రతిష్టించడమైనది.

6.               వల్లీ దేవసేన సమేత సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి విగ్రహము

పైన తెలిపిన ఉప ఆలయాలు, విగ్రహములు దర్శించుకొన్న తరువాత రామలింగేశ్వరుని (రామనాథస్వామి) యొక్క దివ్యదర్శనము చేసుకొన్నాము.

తరువాత అంతః ప్రాకారములో ఉన్న ఉప అలయములు తూర్పునుండి ప్రదక్షణగా దర్శించుకొన్నాము. ఇవి

1.   ఉష,ప్రత్యూష సమేతుడైన సూర్యుడు

2.   కోటిలింగేశ్వరుడు

3.   72 నాయనార్ల కంచు విగ్రహములు

4.   72 నాయనార్ల రాతి విగ్రహములు

5.   సరస్వతీ దేవి ఆలయము

6.   వినాయకుని ఆలయము

7.   శంకర నారాయణుడు

8.   ఆది నారాయణుడు

1.   గౌరీదేవిసమేతుడైన చంద్రశేఖరుని ఆలయము

2.   వల్లీ దేవసేన సమేత సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర స్వామి విగ్రహము

3.   గజలక్ష్మి

4.   ఏకాదశరుద్రులు

5.   కాశీ విశాలాక్షి ఆలయము

6.   కోటితీర్థము ( ఈ తీర్థములో జలము సేకరించి ఇంటికి తేసుకొని  

      వెళ్ళాలి. ఈ తీర్థము కోటితీర్థములతో సమానము)

7.   శివకామి సహిత చిదంబరేశ్వరుడు

8.   అంబలవానర్ , శివకామసుందరి ఆలయము

9.   జ్యోతిర్లింగము

10.                     కృత్తిక, రోహిణీ సమేతుడైన చంద్రుడు

తరువాత స్వామి యొక్క అంతరాలయమునకు ఎడమ ప్రక్కగా ఉన్న ద్వారము గుండా వెళ్ళి “పర్వతవర్థిని” గా వెలసిని అమ్మవారి ఆలయమునకు చేరుకొన్నాము. మొదటగా  ప్రథమ ఆవరణలో కుడిప్రక్కగా అష్టలక్ష్మి విగ్రహములు,ద్వజస్థంభము దర్శించుకొన్నాము. తరువాత రెండవ ఆవరణలోకి ప్రవేశించి అక్కడ సంతాన, సౌభాగ్య గణపతి విగ్రహాలు, సప్తమాతృకలు, శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతుడైన  గోవిందరాజస్వామి విగ్రహము, స్వామి-అమ్మవార్ల శయన గృహము దర్శించుకొని గర్భాలయములోనున్న అమ్మవారి దివ్య స్వరూపమును కన్నులార దర్శించు కొన్నాము.

దర్శనానంతరం గర్భాలయమునకు వెలపల ఆవరణలో నున్న పార్వతీదేవి, మీనాక్షి సుందరేశ్వరుల విగ్రహములు, సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుని విగ్రహము దర్శించుకొన్నాము. తరువాత కోవెలకు దగ్గరలో ఉన్న హోటల్ లో భోజనాలు ముగించుకొని బస చేరుకొన్నాము.

నాల్గవ రోజు అనగా తేది 16.10.14 న తెల్లవారుఝాము గం. 3.30 లకే నిద్రలేచి స్నానాదులు ముగించుకొని గం. 4.00 లకు స్పటికలింగదర్శనార్థమై కోవెల చేరుకొని క్యూలో నిలబడ్డాము. గం. 4.30 లకు టిక్కట్లు ఇవ్వడం ఆరంబించేరు. మనిషికి రూ 50 లు టిక్కెట్టు కొ్నుక్కొన్నాము. గం 5 లకు మొదలయ్యే స్పటికలింగ దర్శనము చాలా అపురూప మైనది, లింగము వెనుకవైపు దీపము ఉంచి ఆ స్పటిక లింగమును పాలతో అభిషేకము చేసేరు. ప్రాతఃకాల ప్రదోషసమయములో ఇంతటి దివ్యదర్శనము కలిగినందుకు పరవశిస్తూ ఒక అరగంటసేపు అక్కడ గడిపేము. ఆ దివ్య దర్శనానంతరము బసచేరుకొన్నాము.

తరువాత అల్పాహారములు ముగించుకొని, ఒక టాక్సీ మాట్లాడుకొని, రామేశ్వరములో చూడవలసిన ముఖ్యమైన ప్రదేశములు చూచుటకు బయలు దేరేము.

1.               గందమాదన పర్వతముపై నున్న రాముని పాద చిహ్నములు

2.               దనుష్ కోటి (ఇక్కడ హిందూమహసముద్రము, బంగళాఖాతము చూడవచ్చు) ఈ ప్రదేశములో శ్రీరాములవారు రావణసంహారము తరువాత

విభీషణునికి పట్టాభిషేకము చేసినట్టు చెప్తారు. ఇక్కడ కోదండరామస్వామి ఆలయము అందులో విభీషణుని పట్టాభిషేక ఘట్టాన్ని వివరిస్తూ చిత్రాలు ఉన్నాయి.

3.               అబ్దుల్ కలాం గారి ఇల్లు, వారి సోదరుని యొక్క శంఖములు, జాతిరత్నాలు, సాలగ్రామములు మరియు ఇతర ఆకర్షక వస్తువులు అమ్మే దుకాణం.

4.               రామ తీర్థము, సీతా తీర్థము, లక్ష్మణ తీర్థము

5.               పంచముఖీ ఆంజనేయ విగ్రహము. 

పైన చెప్పిన ప్రదేశములు చూసి దారిలో భోజనము ముగించుకొని బసచేరు కొన్నాము. 

సాయంకాలముగా కోవెలకు వెళ్ళి మరొక్కసారి ఆ రామలింగేశ్వరస్వామి దివ్య స్వరూపమును తనివితీరా ప్రదోషవేళలో దర్శించుకొని,

బహిః ప్రాకారములో దక్షిణం వైపు ప్రదక్షిణగా వెళ్ళి ఈ దిగువ ఆలయములు దర్శించుకొన్నాము.

1.               కోదండరామ స్వామి

2.               కవేశ్వరస్వామి

3.               రామలింగేశ్వర ప్రతిష్టా వృత్తాంతమును విగ్రహాల రూపంలో వివరిస్తూ మండపము, మరియు మండపము బయట చిత్రపటములనూ చూసేము.

4.               గజశాల

 

1.               హనుమంతుడు

2.               పరమేశ్వరుడు

3.               నాగప్రతిష్టల నడుమ శివలింగము

4.               హనుమంతుడు

5.               మకరద్వజ శివుడు

6.               రుద్రాక్షమండపములో కొలువైఉన్న నటరాజస్వాముల వారిని, వారిని సేవిస్తూ ఇరుప్రక్కలా ఉన్న వ్యాఘ్రపాదులవారు, పతంజలి వారిని దర్శించుకొన్నాము. అదే ఆలయములోపల శ్రీదేవి, భూదవి సమేత శేషశయన విష్ణువు, వినాయకుడు, పుట్టలతో కూడిన నాగప్రతిష్టలు, పార్వతీదేవి, కుమారస్వామి విగ్రహములను చూసేము.

తరువాత మధ్య ప్రాకారములో ఉన్న ఈ దిగువ ఆలయము దర్శించుకొన్నాము.

1.               వినాయకుడు

2.               వినాయకుడు,శివుడు,కార్తికేయుడు

3.               అమ్మవారు,శివలింగాలు

4.               శివలింగాలు

5.               ప్రసన్నలక్ష్మీగణపతి (దశిభుజగణపతి)

6.               శివలింగాలు

గయ, యమున, గంగ, శివ, సూర్య, చంద్ర, సత్యామృత తీర్థాల నడుమ వెలసిన కాలభైరవుని దర్శించుకొన్నాము.

తరువాత గం 7.30 లకు జరిగే పల్లకీ ఊరేగింపు, గం 8.00 లకు జరిగే పవళింపు సేవ చూసుకొని బసకు చేరుకొన్నాము.

 

ఐదవ రోజు అనగా తేది 17.10.14  నాడు ఉదయం గం. 6 లకు ప్రాతఃకాల రామలింగేశ్వరస్వామి మరియు పర్వతవర్ధినీ అమ్మవార్ల దర్శనము చేసుకొని బసకు చేరుకొన్నాము. మా బెంగుళూరు  తిరుగుప్రయాణమునకు రైలు మధురై నుండి అగుటచే, మధురై చేరుటకు ఒక టాక్సీ మాట్లాడుకొని బయలుదేరేము.

మార్గమద్యములో రామేశ్వరమునకు 56 కి.మీ దూరములో ఉన్న "తిరుపుళాని” అనే గ్రామములో ఉన్న సుమారు 400  సంవత్సరాల నాటి విష్ణ్వాలయము చేరుకొన్నాము.  

ఈ ఆలయము పేరు “పెరుమాళ్ కోయిల్”. ఇది 44 వ వైష్ణవ దివ్యదేశముగా ప్రసిద్దిపొందింది. ఇచ్చట వెలసిన శ్రీదేవి భూదేవి సమేత ఆదిజగన్నాథస్వామి, పద్మావతి అమ్మవారు, ధర్భాశయన రాముడు, సంతాన గోపాలకృష్ణుడు, పట్టాభిరాముడు మొదలగు దేవతామూర్తులను దర్శించుకొని మద్యాహ్నము గం. 2 లకు మధురై చేరుకొన్నాము.

దర్శించుకొన్న అన్నిక్షేత్రాలలో ఉన్న అంతమంది దేవతల ఆశీస్సులతో ఆ రాత్రి గం. 12 లకు బెంగుళూరు వెళ్ళవలసిన రైలులో మేము బయలుదేరి, తేది. 18.10.14 న మా స్వగృహమునకు చేరుకొన్నాము. 

ఉమామహేశ్వరానుగ్రహసిద్ధిరస్తు.

OUR RAMESWARAM-KASI-RAMESWARA YATRA PART 2

రామేశ్వరం-కాశీ- రామేశ్వరం యాత్ర-2

గతంలో వివరించిన మా రామేశ్వర యాత్ర తరువాత భాగమైన   కాశీయాత్ర చేయాలన్న సంకల్పముతో మా గురువుల యొక్క, మా తల్లిగారి యొక్క ఆశీర్వచనములు తీసుకొని, మాదంపతులు రెండవభాగంగా కాశీ పుణ్యక్షేత్రమునకు తేదీ 08.12.14 న బెంగుళూరులో ఉదయం గం.10 లకు బయలుదేరేము. ముందుగా మొగల్ సరాయ్ నగరము తేదీ 10.12.14 ఉదయం 8 గంటలకి చేరుకొన్నాము.

మొదటిరోజు ( 10.12.14)

 TRIVENI SANGAM               BADE HANUMAN TEMPLE            HANUMAN                MADHAVESWARI TEMPLE

 

అక్కడ రైల్వే విశ్రాంతిగదులలో స్నానాదులు ముగించుకొని, తరువాత అల్పాహారము చేసి, అచ్చటకు 125 కి.మీ దూరములో ఉన్న ప్రయాగ క్షేత్రమునకు రానుపోను ప్రయాణానికి రూ. 3,000 లకు ఒక కారు మాట్లాడుకొని 9 గంటలకు బయలుదేరి 12 గంటలకు ప్రయాగ చేరేము. ప్రయాగ క్షేత్రములో చేయదలచుకొన్న స్నాన సంకల్పము, వేణీదాన పూజ, వేణుమాధవ లింగ  (రామేశ్వరమునుండి పూజచేసి తెచ్చిన సైకతలింగము) నిమజ్జన పూజ మొదలైన కార్యక్రమము మాచే చేయించుటకు, అక్కడ ఉన్న కంచిమఠము వారిని సంప్రదించి ఏర్పాటు చేసుకొన్నాము. వారు ఈ కార్యక్రమములు మాచే జరిపించుటకు భోజన వ్యవస్థతో కలిపి సుమారు రూ. 1500 లు చార్జి చేసేరు. పూజను ముగించుకొని గంగ, యమున, సరస్వతి
నదుల త్రివేణి సంగమ క్షేత్రములో వేణీదానము,వేణుమాధవ లింగ నిమజ్జన,  త్రివేణీ సంగమ పుణ్యస్నానము చేసుకొన్నాము. ఈ మొత్తము కార్యక్రమమునకు సుమారు 3 గంటల కాలము పట్టినది.

కంచిమఠములో భోజనము ముగించుకొన్న తరువాత ప్రయాగక్షేత్రములో నున్న మాధవేశ్వరీ అమ్మవారి (ప్రయగే మాధవేశ్వరీ.... శక్తిపీఠము) ఆలయము, వేణుమాధవుని ఆలయము, సోమేశ్వరస్వామి అలయము, బడే హనుమాన్ దేవాలయము దర్శించుకొని సాయంత్రము సుమారు 4.30 గంటలకు బయలుదేరి తిరిగి మొగల్ సరాయ్ లో మేము తీసుకొన్న రైల్వేబసకు చేరుకొన్నాము.

రెండవ రోజు (11.12.14)

VARANASI STATION                             KASHI SNAN GHATS                               GANGA HARATI

మరునాడు ఉదయము స్నానాదులు ముగించుకొని 7 గంటలకు బయలుదేరి అక్కడకు 15 కి.మీ దూరములో ఉన్న కాశీ క్షేత్రము చేరుకొన్నాము. అక్కడ కంచిమఠములో బస ఏర్పాటు చేసుకొన్నాము. నాన్ ఏ.సి. డబుల్ రూము రోజుకు 500  అద్దె. వారే బోటులో అన్నిఘాట్ లు చూపించుటకు మరియు స్నానముచేయించుటకు 600 చార్జీ తీసుకొంటారు. మేము వారు ఏర్పాటుచేసిన బోటులో అన్నిఘాట్ లు చూసుకొని అక్కడ ఉన్న ఆలయముల దర్శనము చేసుకొన్నాము. అవి

    1.               కాలభైరవ ఆలయము (ముందుగా కాలభైరవుని దర్శించికొని       
ఆయన అనుమతితో విశ్వనాథుని దర్శనము చేసుకోవాలని ప్రతీతి)

2.               దండాయుధపాణి (సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరుడు) ఆలయము

3.               బిందుమాధవ ఆలయము ( పంచ మాథవ ఆలయములు కాశీలో బిందుమాధవుడు, ప్రయాగలొ వేణుమాధవుడు, రామేశ్వరములో సేతుమాధవుడు, పిఠాపురంలో కుంతి మాధవ, తిరువనంతపురములో సుందరమాధవుడు ఉన్నాయి)

4.               విశ్వనాథుని ఆలయము, జ్ఞాన వాపి ( విశ్వనాథుడుగా వెలసిన లింగము మొగలుల దాడులలో ఆలయ అర్చకులు ఇక్కడ ఉన్నబావిలో నిక్షిప్తం చేసేరు. ఈ బావిలో నీరు తీర్థంగా పుచ్చుకొంటే విశ్వనాథుడు జ్ఞానమును అనుగ్రహిస్తాడని ప్రతీతి. విశ్వనాథుడు మొదటగా ఇక్కడే వెలిసేడు అనడానికి నిదర్శనంగా విశ్వనాథుడు వెలసిన వైపుకి తిరిగి కూర్చొనిఉన్న పెద్దనందిని ఇప్పటికీ చూడవచ్చు)

5.               అక్షయ వట వృక్షము (విష్ణువక్షస్థలము) - (విష్ణువుయొక్క శిరస్సు ప్రయాగలోనూ, వక్షస్థలము కాశీలోనూ, పాదములు గయలోనూ ఉన్నట్లు స్థలపురాణాలు చెప్తాయి) 

6.               హనుమాన్ ఆలయము.

7.               అన్నపూర్ణాదేవి ఆలయము

8.               దుండి గణపతి ఆలయము

9.               విశాలాక్షి (వారణాస్యాం విశాలాక్షి.......శక్తిపీఠము) ఆలయము

దర్శించుకొని, అక్కడ ఉన్న అలహబద్ బ్యాంక్ కౌంటరులో సాయంకాలము 7 గంటలకు విశ్వనాథుని ఆలయములో జరిగే సప్తఋషి హారతికి టిక్కెట్లు కొనుక్కొని ( మనిషికి 125 రూ.) 12 గంటలకు మణికర్ణికా ఘాట్ కి వచ్చేము. అక్కడ ఒక పురోహితుని ద్వారా స్నానసంకల్పము చేసుకొని మాదంపతులు తీర్థస్నానము చేసేము.

అన్నీ ముగించుకొని మా బసకు చేరేసరికి సుమారు 2 గంటలు అయింది. మఠములో బోజనాదులు ముగించుకొని కొలదిసేపు విశ్రమించేము.

4.30 గంటలకు బయలుదేరి ఇంటినుండి తీసుకొని వెళ్ళిన అభిషేక సామగ్రిని, నివేదనను తీసుకొని విశ్వనాథుని ఆలయము చేరు కొన్నాము. ఆలయము చేరుకొన్న తరువాత  ప్రదక్షణ విధిగా ఉప దేవతల ఆలయములు అయిన శంఖచక్రగధా ధరుడైన శ్రీమహావిష్ణువుతో కూడి శ్రీ మహలక్ష్మి అమ్మవారి ఆలయము, పార్వతీదేవి ఆలయము, అన్నపూర్ణా దేవి ఆలయము సందర్శించుకొని విశ్వనాథుని ఆలయములో మేము మాతో తీసుకువెళ్ళిన అభిషేకవస్తువులు, నైవేద్యము విశ్వనాథునకు అర్పించి ఆయన అశీస్సులు పొందేము.

తరువాత గర్భాలయమునకు వెలుపల ఉన్న భువనేశ్వర లింగము, తారకేశ్వర లింగములను(రుద్రాభిషేకము చేసుకునేవారికి ఈ లింగములవద్ద చేయిస్తారు. ఇవి విశ్వనాథుని గర్భాలయములో ఉన్న లింగములను పోలి ఉంటాయి) దర్శించుకొని, అచ్చట ఉన్న మంటపములో పారాయణ చేసుకొన్నము. సుమారు 7 గంటల సమీపములో సప్తఋషి హారతికి టిక్కెట్లు తీసుకొన్నవారిని విశ్వనాథుని గర్భాలయము ముందు కూర్చోపెట్టేరు. ఈ కార్యక్రమము సుమారు గంటన్నరసేపు అవుతుంది   ( ఇది చూసి తరించవలసిన ఘట్టము) మహా మంగళహారతి అయిన పిదప అర్చకులకు మన ఇచ్చానుసారము దక్షిణలు సమర్పించుకొని తీర్థప్రసాదములు పొందవచ్చు. మేము స్వామివారి తీర్థప్రసాదములను స్వీకరించి మాబసకు 9 గంటల సమయమునకు చేరుకొన్నాము.

మూడవ రోజు (12.12.14)

మరునాడు ఉదయము 7 గంటలకు బయలుదేరి, ఆ రోజు శుక్రవారము అయినందువలన విశాలాక్షిమందిరములో కుంకుమఅర్చన చేసుకొని    
(అర్చక సంభావన 500రూ.) ముత్తైదువులకు మంగళద్రవ్యాలను (మేము మాతో తీసుకొనివెళ్ళేము) పంచి, అక్కడనుండి బయలుదేరి వారాహి దేవి అలయము, సాక్షి గణపతి ఆలయము దర్శించుకొని అన్నపూర్ణాదేవి ఆలయము చేరుకొన్నాము. అచ్చట మాకు అమ్మవారి

అనుగ్రహమువలన అమ్మవారి మూలవిగ్రహము యొక్క పాదాలను తాకి దర్శనముచేసుకొనే భాగ్యాన్ని పొందేము. తరువాత అమ్మవారి ఆలయ ప్రాంగణములో ఉన్న ఉప ఆలయములు – సూర్యనారాయణమూర్తి, వినాయకుడు, కాళీమాత మరియు భవానీగౌరి, సుభద్ర బలరాములతో కూడి ఉన్న జగన్నాథుడు, అన్నపూర్ణ, మహాలక్ష్మి, సరస్వతి దేవి విగ్రహములతో కూడిన మంటపము, గంగావతరణ దృశ్యము, లక్ష్మీనారాయణులు, రాధాకృష్ణులు, గణపతి, సుబ్రహ్మణ్యేశ్వరు లతో ఉన్న పార్వతీ పరమేశ్వరులు, సత్యనారాయణస్వామి, అంజనేయుడు, గౌరీ శంకరులతో కూడి ఉన్న కుబేరుడు, మొదలగు ఉప ఆలయములను దర్శించుకొన్నాము.

కాశీనగరములో ఉన్న ముఖ్యదేవాలయాలని దర్శింపగోరి ఒక సైకిలురిక్షాను 500 రూ.లక్ మాట్లాడుకొని ఈ దిగువ దేవాలయాలను దర్శించుకొన్నాము.

1.మహామృత్యుంజయ ఆలయము ( అపమృత్యుదోషాలను పోగోట్టే దివ్యక్షేత్రము)

2. కృత్తివాసేశ్వరుని ఆలయము ( కాశీ విశ్వనాథుని దర్శించిన పూర్ణ ఫలము ఈ ఆలయదర్శనము వలన కలుగునని స్థలపురాణము చెప్తుంది)

3. సంకట మోచన హనుమద్దేవాలయము ( చాలా విశేషమైన దేవాలయము)

4. కౌడీ మాత ( గవ్వలమ్మ-కాశీగ్రామదేవత-విశ్వనాథుని సోదరి) అలయము.

5. తులసీ మానస మందిరము.

6. లోలార్క కుండము - సూర్యనారాయణమూర్తి అనుగ్రగమునకై ఈ కుండములో స్నానంచేసి, అక్కడ ఉన్న లోలార్కేశ్వరుని దర్శించుకొంటారు.

పై దేవాలయాలను దర్శించుకొని మాబసకు చేరుకొన్నాము. భోజనానంతరం ప్రాంతీయ బట్టల షాపింగ్ చేసుకొన్నాము.

5.30 గంటలకు దశాశ్వమేథ ఘాట్ వద్ద జరిగే గంగాహారతి వీక్షించుటకై ఒక బోటు చేయించుకొని బయలుదేరేము. 6 నుండి 8 గంటల దాకా జరిగే  ఈ హారతి చూసి తరించవలసిన మహత్తర దృశ్యము. ఈ సుందర ఘట్టాన్ని తిలకించి, మాబసకు చేరుకొన్నాము. ఫలహారములు ముగించుకొని ఆ రోజు రాత్రి 11.30 గంటల రైలులో మా బెంగుళూర్  కు తిరుగు ప్రయాణానికి రైల్వేస్టేషనుకు బయలుదేరేము.

ఆది దంపతులైన ఆ పార్వతీపరమేశ్వరులు మాకు ప్రసాదించిన ఈ దివ్య అవకాశానికి ఆ దేవదేవులకు సహస్ర కృతజ్ఞతా ప్రణామములు అర్పించుకొని 14.12.14 రాత్రి 11.30 గంటలకు మా బెంగుళూర్ చేరుకొన్నాము.

OUR GUJARAT PILIGRIMAGE

మా సౌరాష్ట్ర దేశ (గుజరాత్)యాత్ర 

 

ఉమామహేశ్వరుల అనుజ్ఞ తీసుకొని, మా గురువుల యొక్క మా తల్లిగారి యొక్క ఆశీస్సులు పొంది, సప్త మోక్షపురిలలో ఒకటైన, శ్రీకృష్ణుని నివాసమైన ద్వారవతి (ద్వారక) మరియు జ్యోతిర్లింగ స్వరూపుడైన ఆ సదాశివుని స్వయంభూః క్షేత్రములైన నాగేశ్వరము, సోమనాథ క్షేత్రములను దర్శించాలన్న సంకల్పంతో మా దంపతులము, సెప్ట్ంబర్ 1 వ తేదీ ఉదయం 11 గంటలకు బయలు దేరే వివేక్ ఎక్స్ ప్రెస్ లో బెంగళూర్ లో బయలుదేరి 3 వ తేదీ తెల్లవారుఝామున 3 గంటలకు ద్వారకా నగరము చేరేము. శ్రీ కృష్ణుని మందిరమునకు దగ్గరలొ ఉన్న “ సిటీ పేలెస్” అనే హోటల్ లో ముందుగా ఏర్పాటు చేసుకొన్న బసలో దిగేము. కొంతసేపు విశ్రమించిన తరువాత మా నిత్య దైనందిన, దైవిక కార్యక్రమములు ముగించుకొని ఉదయం 8 గంటలకు బయలుదేరి, 16 కి.మీ. దూరములో ఉన్న జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రమైన నాగేశ్వరము చేరుకొన్నాము. ముందుగా అచట అరుణ కిరణాలలో నాగేశ్వర క్షేత్రమునకు స్వాగతము పలుకుతూ సుమారు 36 అడుగుల ఎత్తుతో ఉన్న ధ్యానస్వరూపుడైన సదాశివుడు సాక్షారిస్తాడు.

విగ్రహానికి ఎడమవైపుగా ఉన్నప్రధాన ద్వారముగుండా లోపలికి ప్రవేశిస్తే కుడివైపుగా ఉన్న ఒక పెద్ద హాలులో నేలకు కొద్దిగా దిగువగా జ్యోతిర్లింగస్వరూపుడుగా అవతరించిన సదాశివుడు దర్శనమిస్తాడు. జ్యోతిర్లింగ దర్శనానంతరము అచటనుండి 21 కి.మీ. దూరములో ఉన్న “గోపీ తాలాబ్” అనే ప్రదేశము చేరుకొన్నాము. కురుక్షేత్ర యుద్దానంతరం ద్వాపరయుగాంతమును గ్రహించిన శ్రీకృష్ణుడు, అర్జునునితో 16108 గోపికలను తీసుకొని వారి రక్షణార్థమై ఈ తటాకము చేరుకొమ్మని ఆదేశించెను. కాని అర్జునుడు వారిని కాపాడలేని అశక్తుడయ్యెను. అంత ఆ గోపకాంతలందరూ ప్రార్థించగా శ్రీకృష్ణభగవానుడు వారికి ముక్తిని ప్రసాదించెను. ఈ తటాకము దర్శించుకొని, అచ్చట ఉన్న మందిరములో రాధాకృష్ణులు, ఊయలలో ఉన్న చిన్నికృష్ణుడు, శ్రీకృష్ణ కుచేల కలయిక దృశ్యము, పరశురాముడు, సాందీప మహర్షి, లక్ష్మీనారాయణులు మొదలగు దేవతా విగ్రహములు దర్శించుకొన్నాము.

అచట నుండి సుమారు 18 కి.మీ. దూరములోనున్న “ఓఖా” రేవు తీరమునకు చేరుకొన్నాము. ఇచ్చట తీరము నుండి 5 కి.మీ. దూరములో సముద్రములో ఉన్న “ప్రాచీన ద్వారక” ( Beyt Dwaraka) ను మోటారు బోటు సహాయంతో చేరుకోవాలి. శ్రీకృష్ణుడు మథురా నగరము వదలివచ్చిన తరువాత ఇక్కడ భవనము నిర్మించుకొని తన 8 మంది పట్టపురాణులతో నివసించి రాజ్యమునేలెనని చెప్తారు. కుచేలుడు శ్రీకృష్ణుని దర్శనార్థమై ఇచ్చటకు రాగా  శ్రీకృష్ణుడు తన రాణులతో ఎదురేగి సత్కరించి, కుచేలుడు తెచ్చిన అటుకులు ఆరగించి కుచే్లునికి సర్వసంపదలు ప్రసాదించెను. అందుకే ఈ ప్రదేశమునకు హిందీ భాషలో “భేంట్ (అనగా వరము) ద్వారక” అని పిలుస్తారు. ఇచ్చట శ్రీకృష్ణుడు ఆదిశేషునిపై దర్శనమిస్తాడు. ఇదేకాక ఇచ్చట పురుషోత్తముడు, యశోదా మాత మొదలగు దేవతా మూర్తులను దర్శించుకోవచ్చు.

ఈ ప్రదేశము దర్శించుకొనుటకు మాకు 3 గంటల టైమ్ పట్టినది. అచట నుండి సుమారు 35 కి.మీ. దూరములో ఉన్న “రుక్మిణీ దేవి మందిరము” ను దర్శించు కొన్నాము. దుర్వాస మహర్షి శాపము వలన రుక్మిణీ దేవి కృష్ణునికి దూరముగా ఇచ్చట వెలిసెను. మందిరము చాలా ప్రాచీనమైనది. శిల్పకళ మెచ్చుకోదగ్గది. కాని తగినంత జాగ్రత్త తీసుకోనందు వలన సముద్రపు గాలి ప్రభావము వలన మందిరము చుట్టూ ఉన్నశిల్పసంపద చాలా మట్టుకు కొరికివేయబడినది. కాని ఇది చూడవలసిన మందిరములలో ముఖ్యమైనది.

మా ఉదయం దర్శనములన్ని ముగించే సరికి మధ్యాహ్నం 2 గంటలయ్యింది. భోజనం చేసుకొని కొద్దిసేపు విశ్రాంతి తీసుకొన్నాము. సాయంత్రం 4.30 గంటలకు బయలుదేరి ద్వారకానగరములో నున్న మరికొన్ని దైవ మందిరములను దర్శించుకొన్నాము. అవి సిద్ధినాథ్ మందిరము, గాయత్రీ మందిరము, గీతా మందిరము, బడకేశ్వర ఆలయము. సముద్ర తీరమున ఉన్న ఈ బడకేశ్వర ఆలయము చాలా ప్రశాంతముగా మన్సునకు ఆహ్లాదపరచే లాగ నిర్మింపబడినది. ఇచ్చటనే ఉన్న సముద్రము పై సూర్యుడు అస్తమించే స్థలము( sun set point) చూడవలసిన ప్రదేశము. గాయత్రీ మందిరం దగ్గర, మరియు బడకేశ్వర ఆలయం వద్ద సముద్రంలో లభించే వెలువైన రాళ్ళు, మరియు ముత్యాలు చాలా చౌకగా దొరుకుతాయి.

తరువాత సుమారు సాయంత్రం 5 గంటలకు ద్వారక లోనున్న శ్రీకృష్ణుని మునిమనుమడైన వజ్రభానుడు (శ్రీకృష్ణుడు-ప్రధ్యుమ్నుడు-అనిరుద్ధుడు-వజ్రభానుడు) నిర్మించిన కృష్ణ మందిరము చేరుకొన్నాము. ఇచ్చట చూడవలసిన ఉప దేవాలయాలు శ్రీకృష్ణుడు ప్రతిష్టించిన శివలింగం – కుశేశ్వర మహాదేవుడు,  గాయత్రీ మాత, ప్రధ్యుమ్నుడు, రాధాకృష్ణులు, దత్తాత్రేయుడు, సత్యభామ, జాంబవతి, రాధాదేవి, గాయత్రి, శ్రీకృష్ణ,రుక్మిణుల ఉత్సవమూర్తులు, లక్మీదేవి, సరస్వతీ దేవి, బలరాముడు మందిరములన్ని దర్శించుకొన్నాము.

ఇదే ప్రాంగణములో శంకరాచార్యులు వారు స్థాపించిన పశ్చిమ ఆమ్నాయ పీఠమును, అందు పూజలందుకొను చంద్రమౌళీశ్వర స్పటిక లింగమును కూడా దర్శించుకున్నాము.

ఈ ఆలయము యొక్క ఉత్తర ద్వారము (స్వర్గ ద్వారము) గుండా వెళ్ళి 56 మెట్లు (మానవ శరీరములో నున్న వికారములను తెలిపే సంఖ్య) దిగి గోమతీ నది సాగరములో సంగమించే పుణ్యప్రదేశమును దర్శించుకున్నాము. సంగమ స్నానము, దీపము వదలుట మొదలగునవి ఇక్కడ చేయవచ్చును.

రాత్రి 7.30 గంటలకు శ్రీకృష్ణునికి మహామంగళ హారతి జరుగుతుంది. ఇది చూడవలసిన ఘట్టము. ఈ మంగళహారతి దర్శించుకొని, ఇంతటి దివ్య అవకాశాన్ని, అనుభూతిని ప్రసాదించిన ఆ భగవానునికి కృతజ్ఞతాపూర్వక నమస్కారములు సమర్పించుకొని మా బసచేరుకొని, బోజనముచేసి విశ్రాంతి తీసుకొన్నాము.

మర్నాడు అనగా 4.9.14 న ద్వారకలో అల్పాహారం తీసుకొని, ఉదయం 8 గంటలకు మేము మాట్లాడుకొన్న కారులో జ్యోతిర్లింగ దర్శనార్థమై సోమనాథ్ బయలు దేరేము. 260 కి.మీ దూరము ఉన్న ఈ మార్గములో ఈ దిగువ ప్రదేశములు దర్శించుకొన్నాము.

మూలద్వారక: శ్రీకృష్ణుడు మథురానగరములో రాక్షసులయొక్క యుద్దాల తాకిడి నుండి ప్రజలను రక్షించుటకై ఆ నగరము వదలిపెట్టి ద్వారకలో నూతన రాజ్యము స్థాపించదలచెను. ముందుగా, ఈ ప్రదేశమునకు వచ్చి ఇచ్చట శివలింగ ప్రతిష్ట చేసి శివుని పూజించెనని చెప్తారు. ఇచ్చట ప్రతిష్టచేసిన శివలింగమును నీలకంఠ మహాదేవ్ అంటారు. ఇచ్చట నెలకొని ఉన్న శ్రీకృష్ణుని, రణ్ చోడ్ రాయ్  పిలుస్తారు. ఇది ఒక పురాతనమైన దేవాలయము.

హర్ సిద్ది మాత దేవాలయము: దక్షయజ్ఞ ద్వంసము తరువాత ఆత్మాహుతి చేసుకొన్నసతీదేవి పార్థివ శరీరాన్ని శివుడు తన భుజముపై వేసుకొని ముల్లోకాలు విరాగియై తిరుగుతుండగా, దేవతల ప్రార్థన ప్రకారము లోకోద్ధారణకై,  విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రముతో సతీదేవి పార్థివ దేహాన్ని ఖండించగా, కుడికాలి చిటికినవ్రేలు పడినప్రదేశముగా, ఈ శక్తిపీఠములో అమ్మవారు “హర్ సిద్ది మాత” గా ఆరాదింప బడతారు.

పోర్ బందరు – గాందీ గారు జన్మస్థలమైన ఈ ప్రదేశములో ఆయన జ్ఞాపకార్థమై, ఆయన నివసించిన నివాసము, అందులో ఆయన జన్మించిన చోటు, చదువుకొనే గది మొదలగు ఎన్నో గాంధీ గారి  జీవితాన్ని జ్ఞాపకం తెచ్చుకొనే లాగ పదిలపర్చేరు. ఇదే కాక ఆయన వాడిన వస్తువులు, రచించిన పుస్తకాలు,  మొదలైనవి కూడా ఒక మ్యూజియములో బద్రపరిచేరు. ఈ ప్రదేశము జీవితంలో ఒక సారైనా చూచితీరవలసిందే.

సుధామ మందిరము: ఇదే ఊరులో శ్రీకృష్ణుని బాల్యస్నేహితుడైన సుధాముడు (కుచేలుడు) జన్మించిన భవనము ఉన్నది. శ్రీకృష్ణ అనుగ్రహానికి పాత్రుడైన ఆ పుణ్యపురుషుని ఆలయాన్ని సందర్శించు కొన్నాము.

ద్వారక నుండి సోమనాథ్ వెళ్ళే మార్గము అంతా సముద్రతీరము అవడంవల్ల ప్రకృతి అందాలను చూస్తూ 260 కి.మీ దూరాన్ని అనాయాసముగా, ఆహ్లాదకరంగా ప్రయాణించవచ్చు. రైలులో అయితే రాత్రి ప్రయాణం. కాబట్టి ప్రయాణం తెలియకుండా వెళ్ళవచ్చును. బస్ సదుపాయం లేదు. 

మేము సుమారు మధ్యాహ్నము 2 గంటలకు సోమనాథ్ చేరుకొన్నాము. “లీలావతి అథిది భవన్” లో బస చేసేము. ఈ అథిది గృహము సోమనాథ్ దేవాలయ ట్రస్టు వారు “రిలయన్స్” వారందించే ఆర్థిక సహాయంతో నడపుతున్నారు. ఈ అథిది గృహము చాలా పరిశుభ్రముగాను, సదుపాయముగాను ఉన్నది. గదుల అద్దెలు కూడ సదుపాయాలు బట్టి రోజుకు రూ. 600 – 900 మద్యలో ఉన్నాయి.

బోజనము చేసి కొంచెము సేపు విశ్రాంతి తీసుకొన్న తరువాత, సాయంత్రం  5 గంటలకు సోమనాథుని దర్శించుకొనుటకై బయలుదేరేము. మేము చూసిన దేవాలయాలలో అతి శుభ్రముగానూ, క్రమబద్దంగానూ ఉన్న దేవాలయము ఇదే అనిపించింది. డబ్బులడిగి వేదించే సిబ్బంది గాని, పురోహితులు గాని లేరు. ఎంత జనం వచ్చినా పద్దతిగా చక్కటి దర్శనాన్ని కల్పించే ఆ వ్యవస్థ ఎంతగానో నచ్చింది.

శ్రీచక్ర ఆకారములో మలచిన పైకప్పు ఉన్న పెద్ద హాలులో బాలాత్రిపురసుందరి దేవి, రాజరాజేశ్వరి దేవి గర్భాలయమునకు ఇరువైపులా నెలకొనగా, బ్రహ్మ విష్ణువులు జ్యోతిర్లింగమునకు ఇరుప్రక్కలా వెలయగా, పార్వతీదేవి జ్యోతిర్లింగము యొక్క వెనుకభాగము నలంకరింపగా, ఎన్నో జన్మలలో చేసుకొన్న పుణ్య ఫలంగా మాకు దర్శనమిచ్చిన జ్యోతిర్లింగ స్వరూపుడైన ఆ మహాదేవుని తన్మయత్వంతో చూసుకొని పరవశిస్తూ ఎంతసేపు గడిపేమో తెలియదు.

సాయంత్రం 7 గంటలకి సోమనాథ జ్యోతిర్లింగమును అలంకరించి, మహామంగళహారతి జరుపుతారు. కనులార ఈ దర్శన్నాన్ని చూసుకొని, కొంచెముసేపు ఆలయ ప్రాంగణములో ఉన్న, ఆంజనేయుడు, వినాయకుడు, ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల ప్రతిరూప విగ్రహాలను దర్శించుకొని తిరిగి మా బస చేరుకొని, బోజనము చేసి విశ్రమించేము.

మరునాడు ఉదయము అనగా 5.9.14 న ఉదయం సుమారు 9 గంటల ప్రాంతములో బస నుండి బయలుదేరి సోమనాథ్ లో ఉన్న ఇతర ముఖ్యమైన దేవాలయాలను దర్శించుకొన్నాము. వాటిలో ముఖమైనవి.

త్రివేణీ సంగమము: సరస్వతి,కపిల,హిరణ్య అనే మూడు నదులు కలిసి సముద్రంలో సంగమించే పుణ్యతీర్థము.

గోలోక్ ధామ్ తీర్థము: గీతామందిరం, లక్ష్మీనారాయణ మందిరము, బలరామ గుహ, శ్రీకృష్ణుడు అవతార సమాప్తికి ముందు తన పాదుకలు విడచిన ప్రదేశము, కాశీ విశ్వనాథ మందిరము, భీమనాథ మందిరము, గోలోక్ ఘాట్ లను దర్శించుకొన్నాము.

శారదా మఠము ఇచ్చట ఉన్న కామనాథ్ మహాదేవ్ మందిరము,  శంకరాచార్యుల వారి విగ్రహము, ఆయన గద్దె, ఆయన ధ్యానం చేసుకొనే గుహ, నరసింహ మందిరము, సరస్వతీ మందిరము, శ్రీ యంత్రము, ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగముల ప్రతిరూపాలు మున్నగునవి దర్శించుకొన్నాము.

లక్ష్మీనారాయణ దేవాలయము: దక్షిణ భారత నిర్మాణ  శైలి ననుసరించి, జీయర్ స్వామిగారు నిర్మించిన దేవాలయము. ఇచ్చట లక్ష్మీనారాయణులు కొలువైయున్నారు. ఆరోజు ఏకాదశి కావడం మా అదృష్టంగా భావించి, ఆదిలక్ష్మితో కూడిన జగన్నాథుని దర్శించుకొన్నాము.

బాల్కాతీర్థము (ప్రభాస తీర్థము): శ్రీకృష్ణుని నిర్యాణ స్థలము. తన అవతార సమాప్తి సమీపిస్తున్నదని తెలుసికొన్న శ్రీ కృష్ణుడు, ఇచ్చట ఒక అశ్వత్థ (రావి) చెట్టు కింద విశ్రమిస్తున్న సమయములో “జర” అనే వేటగానిగా జన్మనెత్తిన “వాలి” జంతువని భ్రమించి, తన వాడి బాణముతో విశ్రమిస్తున్న శ్రీకృష్ణుని గాయపర్చెను. అంతట శ్రీకృష్ణుని నిర్యాణము సంభవించెను. ఇచ్చట వేటగాని విగ్రహము, శ్రీకృష్ణుని విగ్రహము, రావిచెట్టు ఇప్పటికీ దర్శనీయముగా ఉన్నాయి.

ఎన్నిసార్లు దర్శించినా తనివి తీరని జ్యోతిర్లింగ స్వరూపాన్ని ఇంకొకసారి దర్శించుకొని, మద్యాహ్న మహామంగళ హారతి చూసుకొని,  మేము మా బస చేరుకొన్నాము.

ఆరోజు అనగా 5.9.14 రాత్రి 7.30 గంటలకు మా తిరుగు ప్రయాణము ప్రారంబించి, మా యాత్రా అనుభవాలని నెమరువేసుకొంటూ, 8.9.14 తెల్లవారుఝామున      3 గంటలకు బెంగుళూర్ చేరుకొన్నాము.

ఉమామహేశ్వరానుగ్రహ సిద్ధిరస్తు